André Rieu: ‘Als details niet kloppen wordt het al snel amateuristisch’

Wat U2 is voor Dublin, is André Rieu voor Maastricht. Een muzikant van wereldformaat met een grote liefde voor de stad. Als geboren Limburger bewonder ik zijn muzikale imperium en zijn missie mensen middels muziek met elkaar te verbinden.

Het lied ‘Limburg mijn vaderland’ ook wel bekend als ‘Waar in het bronsgroen eikenhout’.

“Iedere keer als we terugkomen uit het buitenland, voelt landen in Maastricht als thuiskomen. Er valt niet alleen verantwoordelijkheid van me af, het voelt echt als thuis zijn. De romantische kleine straatjes, de korte afstanden, de gezellige mensen. Laat mij alsjeblieft niet in New York of Monaco moeten wonen. Ik zou er doodongelukkig worden.”


Het Limburgs Symphonie Orkest was het beroemde orkest dat voor 1955 bekend stond als Maastrichts Stedelijk Orkest (MSO) en waar uw vader André Rieu senior 31 jaar lang dirigent was.

“In hoeverre mijn vader een inspiratiebron is geweest? Hij speelde bij de toegiften bij de carnavalsconcerten wat lichtere muziek, zoals de Radetzkymars of een wals van Strauss. Het viel mij op dat het publiek losser werd. Ze zaten minder stijf, en bewogen zelfs mee op de muziek. Ik vroeg mijn vader of het geen goed idee was een hele avond zo te organiseren. Hij keek me aan of ik gek was. Daar is bij mij het zaadje geplant.”

Als kleine jongen zorgde de vioolles van juf Tiny Bakker voor uw levenslange verliefdheid op het instrument. Het toont het belang van muziekonderwijs.
“Samen muziek maken en zeker samen zingen is zoiets moois. Ik gun die ervaring iedereen. Er is geen competitie in een koor. Je voegt allemaal iets toe en je voelt jezelf waardevol op het moment dat jouw stem onderdeel uitmaakt van de rest.”

Nijmegen is de stad waar u in de jaren zeventig uw toekomstige vrouw Marjorie Duits ontmoette.

“Ik zeg altijd dat ik zonder mijn vrouw in de goot terecht zou zijn gekomen. Zij is de stille kracht naast mij. We hebben al zo veel meegemaakt samen en nog steeds doen we alles samen. Als ik op tour ben, bellen we een paar keer per dag.”

Het Vrijthof en de jaarlijkse concerten.

“Het maakt mij en iedereen om mij heen ongelofelijk trots dat er ieder jaar zo’n 150.000 mensen naar Maastricht reizen om van de concerten te genieten. Ik ben ook een trotse Maastrichtenaar. Ik vertel overal ter wereld dat ik uit Maastricht kom.”

U staat bekend om de grootsheid van uw concerten. Toch valt mij juist op dat alles tot in het kleinste detail klopt.
“Het gaat uiteindelijk allemaal om de details. Als die niet kloppen, dan wordt het al snel amateuristisch. En als je een detail laat liggen dan kun je ze eigenlijk allemaal laten liggen.”

‘Mijn vader keek mij aan of ik gek was: daar is het zaadje voor mij geplant’

“Natuurlijk streef ik naar perfectie. Voor het publiek moet het lijken alsof het allemaal vanzelf gaat. De dames moeten zich prettig voelen in hun jurk. We bepalen samen de stof en de kleur en ik bemoei me ook met de details. Er verlaat niks onze studio zonder dat ik het gezien heb, dat is nou eenmaal heel belangrijk: dat het altijd klopt tot in de puntjes.”

U heeft met uw Johann Strauss Orchestra een zeker mate van ‘World Domination’. Is dat een gevolg van bewust keuze’s, of een puzzel die bij toeval goed in elkaar is gevallen?

“Hard werken is natuurlijk een must en af en toe moet je geluk hebben. Opgeven zit niet in mijn aard.”

“In 2006 had ik het idee om met een kopie van het kasteel Schönbrunn de wereld over te gaan reizen. Achteraf een goede zet want het heeft ons de weg naar Engeland geopend, maar het heeft me wel op de rand van een faillissement gebracht.”

Is er temidden van al het succes nog plek voor persoonlijke verwondering?

“Ik geniet iedere avond weer van al die mensen die van over de hele wereld reizen om van onze concerten te komen genieten. Na Schönbrunn heb ik mijn vrouw Marjorie moeten beloven zoiets nooit meer te doen.”

“Tien jaar later kwam het idee voor de kerstconcerten in het MECC: het conferentiecentrum hier in Maastricht. Een gigantisch decor, een kerstmarkt met ijsbaan, kraampjes, houtkunstenaar, een sprookjeskasteel, Dickens acteurs en het afgelopen jaar 1.000 artiesten. Maar het is een groot succes en ik hoop het nog heel veel jaren te mogen doen.”

Net als ooit Johan Straus junior dirigeert u als een Stehgeiger: staande met uw viool.

“Bij het Maastrichtse Straat Orkest, mijn vroegere orkest bestaande uit vijf muzikanten, stond ik ook al altijd. Het is een natuurlijke manier om dichter bij het publiek te komen. Ik kan me niet voorstellen dat ik zou zitten op het podium. Als ik dat ga doen, moet Marjorie maar zeggen dat ik moet stoppen.”

U ziet tranen bij het publiek als een waar compliment.

“Het zijn zeker niet alleen de tranen die als ik als compliment zie. Het is het dansen, het lachen, de romantische momenten en natuurlijk ook de tranen. En natuurlijk komen die bij tranen bij mij ook nog steeds. Dat kan doordat ik mensen zie genieten in de zaal maar ook doordat ik word geraakt door een van onze solisten.”

De André Rieu Dome: een grote concertzaal in uw stad als grote droom?
“De stad verdient het, we liggen zo centraal. Inmiddels maken we van het MECC ieder jaar een prachtige concertzaal. Maar het vergt veel inspanning om het MECC zo om te toveren. Het zou toch mooi zijn als we een eigen zaal zouden hebben.”

De Fanfare

“Ik neem aan dat je de koninklijke harmonie Sainte Cécile Eijsden bedoelt? Samen met de harmonie Sint Petrus en Paulus uit Wolder verzorgen zij ieder jaar het voorprogramma op het Vrijthof. Een fantastische traditie. Mensen verwachten hen echt.”

“Of ik denk dat er een connectie met de kerk is? Ik was in mijn jeugd in de kerk en ik heb daarvan veel meegenomen. De prachtige glas-in-lood ramen, de wierook waardoor de zonnestralen zo mooi uitlichten, koren, orgel, noem maar op. Veel aspecten uit de theaterwereld vinden hun oorsprong in de kerk, denk ik.”

Harmonie: een ander woord voor fanfare, maar ook voor de verbinding die muziek kan brengen.

“Muziek kun je maar op één manier maken en dat is in harmonie. Je kunt niet ruziënd het toneel opgaan en dan een oprecht concert geven, waarbij je verbinding met het publiek kunt maken. Het een gaat niet zonder het ander.”

“Dit jaar zit de prachtige aria Casta Diva in het programma. Het is eigenlijk een gebed, een smeekbede om vrede. Misschien wel toepasselijker dan ooit om dit stuk nu te brengen. Ik benoem de herkomst ook in mijn tekst en spreek iedere avond mijn hoop uit dat meer mensen samen muziek zouden maken. Dan was er geen oorlog meer.”

Wat als u nu 25 jaar oud zou zijn?

“Dan zou André Rieu niet meer wachten tot anderen iets voor hem gaan doen. Promotors, platenmaatschappijen, uitgevers noem maar op. Gewoon zelf aan de bak gaan en beginnen. Uiteindelijk moet je het toch zelf doen.”